EXF
Güven protokolüne dayalı...

Giriş


Bugün herkes tarafından kabul edilsin yada reddedilsin geleceğin değişim aracı olarak kullanılacak olan tümüyle dijital paralar olacaktır. Aslına bakılırsa, dijital paraları uzun süre önce kullanmaya başladık. Fiziksel olarak basılan paraların bir yerden başka bir yere transfer edilerek kullanılması yerine internet üzerinden veya online transfer edilmeye başlaması dijital paraların kullanılmaya başlaması demekti.

Bugün bankamızın bize sağladığı mobil uygulama veya kredi kartı ile fiziksel para kullanımının ne kadar azaldığına yaşayarak tanık oluyoruz. Bugün bir ev yada araba satın aldığımızda, gerekli anlaşmaları yaptıktan sonra, anlaştığımız miktar bizim banka hesabınızdan, karşı tarafın banka hesabına aktarılıyor. Bizim hesabınızda sayılar azalıyor ve karşı tarafın banka hesabında sayılar artıyor. Ortada fiziksel bir para yok.

Alışveriş merkezine gidiyor, alışveriş yapıyoruz. Kredi kartımızla veya temassız cep telefonu uygulamamızla ödemeyi tamamlıyoruz. Bizim hesabımızda sayılar azalıyor ve karşı tarafın hesabında sayılar artıyor. Ortada fiziksel para yok. Yaşadıklarımız aslında fiziksel para kullanımın ne kadar azaldığını bize gösteren örnekler ve bu örnekler her geçen gün artmakta ve sıradan hale gelmektedir.

İnsanlığın mal ve hizmet değişimi için takas yöntemi yerine, değişim aracı olarak parayı ve teknolojinin gelişmesi ile çok daha kolay bir şekilde dünyanın herhangi bir yerine transfer edilen dijital parayı kullanması uzun zaman aldı. Bununla birlikte, dijital paranın kullanılmaya başlaması birçok avantajın yanında dezavantajları da getirdi. Örneğin fiziksel para kullanarak yaptığımız bir alışverişte parayı vermemiz gereken kişi yerine hiç ilgisi olmayan üçüncü bir şahsa verme gibi bir durum asla olmaz çünkü karşılıklı yüz yüze gelerek bu eylemi gerçekleştirmemiz gereklidir. Dijital para kullanımında ise, çok nadirde olsa yanlış hesap numaraları girerek veya seçerek ödememiz gereken kişi yerine üçüncü bir şahsa para gönderme durumu ile karşı karşıya kalabiliriz.

Bu durum günümüzde genellikle, yanlış hesap numaralarının girilmesi ile değil, kullandığımız banka uygulamasının bize kolaylık olsun diye daha önce para gönderdiğiniz hesapları kaydetmesi ve sonraki gönderimlerde bu listeyi bize sunmasından kaynaklanır. Daha önce para gönderdiğiniz bu hesap listesinden yanlışlıkla farklı bir hesap seçip gönderilmesi paranın yanlış kişiye aktarılmasını sağlar. Yanlış hesap numarası girerek paranın yanlış kişiye gönderilmesi konusu ise, teknolojinin gelişmesi ve bankalar arasındaki iş birliğinin artması ile günden güne azaltılmaya çalışılmakta ve özellikle ülke içerisindeki işlemlerde böyle hatalar minimuma indirilmektedir.

Aynı zamanda dijital paralar ile ilgili diğer bir konu transfer için ücret ödenmesi gerekliliğidir. Tüm ülkelerde, ülke içerisindeki işlemlerde uygulanmamakla birlikte, ülke içerisindeki bir bankadan başka bir bankaya, hatta aynı banka içerisindeki başka bir hesaba para transferi gerçekleştirirken azımsanmayacak transfer ücretleri ödenmektedir. Bununla birlikte para transferi farklı ülkelerde bulunan hesaplar arasında olacaksa, bu transfer ücretleri can sıkıcı bir hal alabilmektedir. Eğer farklı ülkelerde bulunan hesaplar arasında para transferi yapıyorsak, katlanmamız gereken tek ücret transfer ücreti olmamaktadır.

Farklı para birimleri arasında dönüşüm gerçekleştirmeliyiz. Örneğin İngiltere’den Türkiye’ye para göndermek istediğimizde, pound olarak gönderilecek para Türk Lirasına dönüştürülürken, kur maliyetine katlanmalıyız. Bilindiği gibi döviz alım ve satım fiyatları arasında bir maliyet söz konusudur. Böylece tek bir para transferi işlemi için can sıkıcı bir transfer ücretine, döviz kuru dönüşüm maliyetine katlanmamız gerekmektedir.

Ayrıca eğer parayı gönderdiğimiz ülkenin bankasında, örneğimizde Türkiye, parayı orijinal para biriminde yani pound olarak saklamak istersek, tekrar döviz kuru dönüşüm maliyetine katlanmamız gerekmektedir. Yani İngiltere’deki banka hesabımızda pound olarak bulunan parayı Türkiye’deki pound cinsindeki banka hesabımıza aktarmak için transfer ücretine ve iki defa döviz kuru maliyetine katlanmamız gerekmektedir.

Türkiye’de bulunan pound cinsinden açılan döviz hesabına direkt olarak İngiltere’den pound gönderildiği durumda da, yukarıdaki senaryodan daha az olmakla birlikte hem gönderilen banka hem de döviz hesabının bulunduğu banka küçümsenmeyecek miktarda transfer ücreti ve çeşitli isimler altında ücretler kesecektir.

Ayrıca farklı ülkelerde bulunan hesaplar arasında bir transfer işlemi gerçekleştirdiğinizde bu işlem minimum 2 gün sürmektedir. Bazı durumlarda çok daha fazla. Farklı ülkelerden yaptığımız bazı işlemlerde karşı bankanın reddetmesi gibi teknik durumlarla, transferin tamamlanmayıp geri iadesi yapılabilmektedir. Bu da transfer süresini uzatan bir diğer faktör olmaktadır.